Gdzie wymienić uszkodzony banknot?

Uszkodzony banknot wymienisz bezpłatnie w kasie dowolnego banku działającego w Polsce. Nie musisz być klientem tej instytucji. Warunkiem jest autentyczność banknotu, możliwość rozpoznania nominału oraz zachowanie co najmniej 45% jego pierwotnej powierzchni w jednym fragmencie.

Ile pieniędzy otrzymasz za uszkodzony banknot?

Wysokość wymiany zależy od tego, jaka część banknotu się zachowała. Zasady wynikają z Zarządzenia nr 31/2013 Prezesa Narodowego Banku Polskiego. Przy ocenie nie sumuje się przypadkowych, luźnych skrawków. Liczy się przede wszystkim jeden spójny fragment.

Pełną wartość można otrzymać także za banknot przerwany na nie więcej niż dziewięć części, jeśli wszystkie fragmenty pochodzą z tego samego banknotu, można je ułożyć w całość, a łączna powierzchnia odpowiada 100% pierwotnego banknotu. Nie powinno być ubytków w miejscach przerwania.

Określenie „jeden fragment” oznacza część banknotu, która sama zachowała wymagany procent pierwotnej powierzchni. Nie wystarczy więc zebrać kilka niewielkich kawałków i uznać ich łącznej powierzchni za jeden fragment. Dlatego po przedarciu banknotu należy zachować wszystkie części, ale nie sklejać ich na siłę przed przekazaniem do banku.

Jak wymienić banknot w banku?

W typowej sytuacji wystarczy wizyta w kasie dowolnego banku komercyjnego w Polsce. Wymiana polskich banknotów jest bezpłatna i nie zależy od tego, czy masz w danym banku konto.

1. Przynieś do kasy banknot oraz wszystkie zachowane fragmenty.
2. Pracownik sprawdzi autentyczność, nominał i stopień uszkodzenia.
3. Jeżeli banknot spełnia warunki wymiany, bank wypłaci pełną albo połowę wartości nominalnej.
4. Jeśli ocena będzie niemożliwa od razu, bank przyjmie banknot do dalszej weryfikacji i wyda pokwitowanie.

Uszkodzenia mogą mieć charakter mechaniczny, na przykład przedarcie, postrzępienie, podklejenie lub naddarcie. Wymianie mogą podlegać także banknoty zabrudzone, zaplamione, odbarwione, nadpalone albo zawilgocone, o ile nadal można rozpoznać ich nominał i potwierdzić autentyczność.

Wymiana korespondencyjna w NBP

Jeżeli nie masz dogodnego dostępu do placówki albo banknot wymaga dokładniejszej oceny, możesz wysłać go bezpośrednio do Narodowego Banku Polskiego. Jednorazowo w tym trybie można przekazać banknoty o łącznej wartości do 2000 zł.

Przesyłka powinna zawierać banknoty oraz wypełniony wniosek o wymianę. Pieniądze, jeżeli NBP uzna banknoty za podlegające wymianie, zostaną przekazane na rachunek wskazany we wniosku. Procedura wygląda następująco:

• Wypełnij wniosek o wymianę znaków pieniężnych.
• Umieść wniosek i banknoty w bezpiecznym opakowaniu.
• Wyślij przesyłkę pocztą albo kurierem na adres Narodowego Banku Polskiego, Departament Emisyjno-Skarbcowy, ul. Świętokrzyska 11/21, 00-919 Warszawa.
• Na przesyłce umieść dopisek „DES – wymiana”.

Przy banknotach nadpalonych, zalanych lub kruszących się opakowanie powinno ograniczać ryzyko dalszego uszkodzenia i oddzielać poszczególne fragmenty. NBP może przeprowadzić dodatkową ocenę, dlatego wymiana korespondencyjna nie musi nastąpić od ręki.

Kiedy wymiana może być niemożliwa?

Bank albo NBP może odmówić wymiany, gdy nie da się potwierdzić autentyczności banknotu, rozpoznać jego nominału lub gdy zachowało się mniej niż 45% pierwotnej powierzchni w jednym fragmencie. Szczególnej procedury wymagają także następujące sytuacje:

• Podejrzenie fałszerstwa – banknot może zostać zatrzymany i przekazany do sprawdzenia, a nie wypłacony właścicielowi.
• Ślady systemu neutralizacji IBNS – intensywne zabarwienie lub plamy mogą wskazywać na zabezpieczenie stosowane przy kradzieży gotówki.
• Uszkodzenie związane z czynnościami organów ścigania – taki banknot może wymagać bezpośredniej oceny przez NBP.
• Próba zapłaty w sklepie – sprzedawca może odmówić przyjęcia banknotu, który jest wyraźnie uszkodzony albo budzi wątpliwości.

Nie próbuj płacić uszkodzonym banknotem na siłę ani usuwać z niego śladów barwnika. Najbezpieczniej przekazać go do banku wraz ze wszystkimi fragmentami. Banknot, który spełnia wymagania, zostanie wymieniony zgodnie z progami określonymi przez NBP.